25. TÜRKİYE HÜKÜMETİNE GİDEN SÜREÇTE YAŞANAN OLAYLAR

27 MAYIS 1960 DARBESİ DÜŞÜK RÜTBELİ ASKERLER TARAFINDAN YAPILAN BİR DARBEDİR. Bu dönemde üst rütbeli askerler ADNAN MENDERE’e oldukça bağlıdır. Bu yüzden darbe düşük rütbeli askerler tarafından yapılmıştır.
Darbenin başında CEMAL GÜRSEL vardır ; fakat darbe bildirisini ALPARSLAN TÜRKEŞ hazırlamıştır.
DARBE SEBEBİ OLARAK : DP hükümetinin kendi kafasına göre yapmış olduğu çeşitli anayasalar ve düzenlemeler örnek gösterilebilir.

external image 200px-MBKT%C3%BCrke%C5%9F.jpg
https://tr.wikipedia.org/wiki/27_Mayıs_Darbesi
(Alparslan Türkeş darbe bildirisini sunarken . )

Bu dönemde darbeyi destekleyen düşük rütbeli askerler tarafından MBK( MİLLİ BİRLİK KOMİTESİ) kurulmuştur. Bu komitenin amacı askeri bildiriler ile ülkeyi yönetmektir. CEMAL GÜRSEL asker oldukları için ülkeyi askeri rejimle yönetmenin uygun olmadığını savunsa da ALPARSLAN TÜRKEŞ askeri rejimin devam etmesi gerektiğini savunmuştur.Bu nedenle Türkeş İle Gürsel arasında anlaşmazlıklar yaşanmıştır. Cemal Gürsel ve Cemal Madanoğlu bir görüşme yaparlar ve bu görüşme de ALPARSLAN TÜRKEŞ VE DAHİLİNDE 13 KİŞİNİN TASFİYESİNE KARAR VERİR. VE 14 KİŞİ TASFİYE EDİLİR. BU OLAY 14LERİN TASFİYESİ OLARAK BİLİNMEKTEDİR.
MBK nın başta olduğu dönemde darbe ardından DP ‘NİN önde gelen kişilerinden başlayarak toplam 592 kişi YASSIADA’DA yargılanmıştır. Toplam 19 dava 202 oturum olmuştur.Davaları YÜKSEK ADALET DİVANI yürütmüştür. Ayrıca , ADNAN MENDERE ‘ e psikolojik baskı uygulanmıştır. Tutuklu olduğu yassyada’da kimseyle konuşmasına izin verilmiyordu. Psikolojik baskılara dayanamayan MENDERES hastalanmıştır. İdam etmeden etmeden önce sağlığına kavuşması beklenmiştir.

external image images?q=tbn:ANd9GcS3Zd0bHex-im_1XEhg49cs8DNS3bRn814bdMQ-w3Ao_MX757Zg

Doktorlar kontrole geldiğinde iyi olduğu izlenimi verebilmek için fotoğraf çekerken gülümsemesi istenmiştir.
Psikolojik baskılara dayanamayan MENDERES kendini asmak istemiştir , son anda muhafız subayı Mehmet Taşdelen tarafından kurtarılmıştır. Menderes idam edilmeden önce şu sözleri söylemiştir :
Bendeniz 5 aydır tecrit edilmiş vaziyette, bir tek oda içinde ve günün 24 saatinde her saat başı değişen bir nöbetçi subayın nezareti altında bir tek kelime bile konuşmadan yaşadım. Bu şartlarda konuşma ve akli melekelerim sekteye uğradı."

fgg.jpg

Darbeden sonra MBK 1961 anayasasını yürürlüğe koymuştur. 1961 anayasası cumhuriyet tarihihnin en demokratik , en özgürlükçü anayasasıdır. Hukuk devleti , sosyal devlet , basın özgürlüğü , dernek kurma özgürlüğü gibi birçok fikri benimseyen bir anayasadır.


CHP seçimi kazanamamıştır. Partinin tek başına iktidara gelebilmesi için 226 milletvekili çıkartması gerekiyordu. Çıkmayınca koalisyona gidildi. Böylelikle AP+CHP Türkiye’nin ilk koalisyon hükümeti olmuştur.

1.png


DP hükümetinin yerine kurulan AP hükümetinin 1961 seçimlerindeki başarısı askeri çok rahatsız etmiştir ve askeri müdehale kararı veriyorlar. Bu karar bir protokol imzalayarak gerçekleşiyor. (21 EKİM PROTOKOLÜ). Bunun üzerine AP hükümeti ile 21 EKİM PROTOKOLÜ bir görüşme yapıyor ve bu görüşmede askerlerin AP hükümetinden istekleri oluyor:

- 27 mayıs eleştrilmeyecek
- Yassı Ada mahkumları eleştirilmeyecek
- CEMAL GÜRSEL cumhurbaşkanı olacak
Bu isteklerin kabul edilmesi ile 21 EKİM PROTOKOLÜNÜN müdehalesi engellenmiş oluyor.

2.jpg


( Aslında AP’den ALİ FUAT BAŞGİL cumhurbaşkanı adayı gösterilecek iken , ÇANKAYA PROTOKOLÜ’nde verilen söz gereği kendisi adaylıktan çekilmek zorunda kalmıştır. )
YERİNE CEMAL GÜRSEL CUMHURBAŞKANI ADAYI GÖSTERİLMİŞTİR.

4.jpg
(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ-KUDRET GAZETESİ 1961 )

Cumhurbaşkanlığı için :

5.jpg
(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ- KUDRET GAZETESİ 1961 )

6.jpg

(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ- KUDRET GAZETESİ 1961 )

SEÇİME DOĞRU GİDERKEN :

1961 anayasasından sonra 1961 seçimlerine gidilmiştir.

AP , YTP , CHP , CKMP , TİP seçimlere girmiştir.
CHP %37 , AP %36, YTP %14 , CKMP %13.

10.jpg
(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ- KUDRET GAZETESİ 1961 )
11.jpg

(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ - KUDRET GAZETESİ 1961)


12.jpg

(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ- KUDRET GAZETESİ 1961 )
14.jpg

(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ-KUDRETR GAZETESİ 1961 )

15.jpg

(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ-KUDRET GAZETESİ 1961 )

16.jpg
(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ-KUDRET GAZETESİ 1961 )

17.jpg

(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ- KUDRET GAZETESİ 1961 )
18.jpg
(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ-KUDRET GAZETESİ 1961 )
19.jpg
(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ-KUDRET GAZETESİ 1961 )
20.jpg
(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ- KUDRET GAZETESİ 1961 )
21.jpg
(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ-KUDRET GAZETESİ 1961 )

22.jpg
(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ- KUDRET GAZETESİ1961)

23.jpg
(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ-KUDRET GAZETESİ 1961 )


24.jpg
(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ- KUDRET GAZETESİ 1961 )
25.jpg

(ATATÜRK KÜTÜPHANESİ-KUDRET GAZETESİ 1961)



26.jpg
İNÖNÜ BAŞBAKAN İKEN HÜKÜMETİN ÇALIŞMA BAKANI İSE BÜLENT ECEVİTTİ.



27.jpg

SÜLEYMAN DEMİREL VE ÇANKAYA PROTOKOLÜ SONRASI CUMHURBAŞKANLIĞI ADAYLIĞI KABUL EDİLEN CEMAL GÜRSEL.

SONUÇ OLARAK ;
AP İLE CHP KOALİSYONU KURULDU FAKAT 7 AY SÜRDÜ